Menu
webboard
ค้นหาข้อมูล
 
Intranet กรมอนามัย
 
Username
Password
 
การพัฒนาอนามัยแม่และเด็ก
การลดปัจจัยเสี่ยงวัยเรียนและวัยรุ่น
การลดภาวะโรคอ้วนคนไทย
การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ
การพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อม
ความปลอดภัยด้านอาหารและน้ำ
การประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ
รายชื่อสถานีบริการน้ำมัน
สาธารณสุขร่วมใจลดโลกร้อน
กลิ่นปาก


     กลิ่นเหม็นจากปากเกิดขึ้นได้คล้ายๆ กับกลิ่นเหม็นที่เกิดจากส่วนอื่นๆ ของร่างกาย ซึ่งเป็นผลมาจากแบคทีเรียในช่องปากทำให้เกิดการเน่า มีกลิ่นเหม็นเกิดขึ้น เราสามารถแยกกลิ่นเหม็นออกได้ 4 แบบ คือ กลิ่นที่มาจากด้านหลังของลิ้น กลิ่นของโรคปริทันต์และซอกเหงือก กลิ่นจากฟัน และกลิ่นจากการสูบบุหรี่
 
     บริเวณที่จะพบกลิ่นปากบ่อยๆ คือ ที่ลิ้น ร่องเหงือก บริเวณที่อุดฟัน ครอบฟัน โรคปริทันต์ ฟันที่ผุรูกว้าง ฟันเทียมชนิดถอดได้ที่มีเศษอาหารตกค้าง การหลั่งของน้ำลายมากหรือน้อย และในคนสูบบุหรี่ กลิ่นปากเกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งจากภายในช่องปากและนอกช่องปาก
 
     กลิ่นปากที่มีสาเหตุจากภายในช่องปาก เช่น
  • ฟันผุที่มีเศษอาหารสะสมอยู่ในรู ฟันผุทะลุโพรงประสาทฟันและมีหนองปลายราก
  • โรคปริทันต์ที่ลุกลาม มีการทำลายของอวัยวะรอบฟันเป็นที่สะสมของเศษอาหาร
  • แผลในช่องปาก เช่น ซิฟิลิส เนื้องอก ตลอดจนแผลหลังการถอนฟันหรือผ่าตัดในช่องปากผู้ที่ใส่ ฟันเทียม หรือเครื่องมือต่างๆ ในปาก เช่น เครื่องมือจัดฟัน เครื่องมือกันฟันล้ม หรือเฝือกสบฟัน ที่รักษาความสะอาดได้ไม่ดีพอ จะทำให้เกิดกลิ่นได้
  • น้ำลายเปรียบเสมือนน้ำยาบ้วนปากที่ธรรมชาติสร้างขึ้นมา ช่วยชะล้างสิ่งสกปรกภายในช่องปาก เมื่อมีน้ำลายหลั่งออกมากทำให้ช่องปากสะอาดมากกว่าน้ำลายที่หลั่งออกมาน้อย ช่วยลดการบูดเน่าของอาหารที่ทำให้เกิดกลิ่น น้ำลายจะหลั่งออกมาได้มากในขณะเคี้ยวอาหาร กินของเปรี้ยว หรือการคิดถึงอาหารอร่อยๆ ที่ชอบ ในบางขณะจะมีการหลั่งน้ำลายน้อย เช่น เวลานอน ภาวะอดอาหาร การดื่มน้ำไม่เพียงพอ อากาศร้อน ตลอดจนภาวะทางจิตใจ ความเครียด การป่วยด้วยโรคทางระบบ อาชีพที่ใช้เสียงมากๆ เช่น ครู ทนายความ มีผลให้มีน้ำลายน้อย และมีกลิ่นปากได้
  • ลิ้น กลิ่นเหม็นจากช่องปากบางครั้งเกิดขึ้นได้จากโคนลิ้นด้านในสุด เนื่องจากมีน้ำเมือกในช่องจมูกไหลลงคอ ซึ่งในภาวะเช่นนี้ ไม่จำเป็นว่าจะเกิดจากการเจ็บป่วยหรือเป็นโรค แต่มักมีสาเหตุมาจากอาการภูมิแพ้ น้ำเมือกที่ไหลลงคอในระยะแรกๆ จะไม่ทำให้เกิดกลิ่นปาก สัก 2-3 วัน แบคทีเรียจะย่อยน้ำเมือกทำให้เกิดกลิ่น เราสามารถทดสอบกลิ่นโดยใช้ช้อนพลาสติกขูดเบาๆ ที่ด้านในสุดของโคนลิ้น ปล่อยทิ้งไว้สักครู่จึงดมดู และกรณีคนที่มีกลิ่นปากจากสาเหตุนี้ เวลาเป่าปากจะไม่ค่อยได้กลิ่น แต่จะเหม็นเมื่อเริ่มพูด เนื่องจากมีลมผ่านลิ้นที่เคลื่อนไหวจึงทำให้เกิดกลิ่นขึ้นมา ดังนั้น จึงควรแปรงลิ้นหลังการแปรงฟันทุกครั้ง และแปรงให้ลึกถึงโคนลิ้น จะช่วยทำความสะอาดน้ำเมือกที่ตกค้างนี้ได้
  • การสูบบุหรี่นอกจากจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพทั่วไปแล้ว ยังเป็นปัจจัยเสริมให้เป็นโรคปริทันต์รุนแรงมากขึ้นด้วย กลิ่นของบุหรี่ที่ตกค้างอยู่ในช่องปากผสมกับกลิ่นอื่นๆ ทำให้เกิดกลิ่นเหม็นเฉพาะขึ้นได้
  • การหายใจทางปากบ่อย เช่น คนที่เป็นภูมิแพ้จะมีน้ำเมือกไหลลงคอมาอยู่ที่โคนลิ้น แล้วส่งผลให้เกิดกลิ่นเหม็นออกมาจากปาก หรือการหายใจทางปากจะทำให้น้ำลายแห้ง ส่งผลให้แบคทีเรียมีการเจริญเติบโต เพิ่มจำนวนได้มากขึ้น เกิดกลิ่นปากได้มากขึ้นเช่นกัน
  • อาหารที่ทำให้เกิดกลิ่น เช่น หัวหอม กระเทียม เครื่องเทศ สะตอ และแอลกอฮอล์ การกินอาหารพวกนี้จะทำให้มีกลิ่นปากได้ แต่เมื่อถูกย่อย ดูดซึม และขับถ่ายออก กลิ่นก็จะหายไปได้เอง
     กลิ่นปากที่มีสาเหตุจากภายในช่องปาก เช่น
  • โรคของระบบทางร่างกายต่างๆ ได้แก่ ระบบทางเดินหายใจส่วนบน เช่น ไซนัสอักเสบ โรคมะเร็งที่โพรงจมูก โรคทอนซิลอักเสบ โรคในระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง เช่น โรคปอดเรื้อรัง วัณโรคปอด หรือมะเร็งปอด โรคเกี่ยวกับระบบย่อยอาหาร โรคของระบบขับถ่าย
     คนส่วนใหญ่มักไม่รู้ตัวว่ามีกลิ่นปากหรือไม่ วิธีการทดสอบง่ายๆ โดยทั่วไป จะใช้วิธีการเอามือปิดปากและจมูก เป่าลมแรงๆ ออกจากปาก และดม ซึ่งบางคนก็สามารถบอกได้ว่ามีกลิ่นปากหรือไม่ หรือจะใช้วิธีเลียที่ข้อมือและดมดู ในบางคนอาจจะใช้นิ้วมือถูที่บริเวณเหงือก แล้วนำมาดมกลิ่นว่าเหม็นหรือไม่ และอีกวิธีคือ ขอร้องให้คนใกล้ชิดช่วยบอกก็ได้
 
     วิธีที่แก้ไขการมีกลิ่นปากให้ได้ผลนั้น ตัวเองจะต้องดูแลอนามัยช่องปากให้สะอาด และรักษาสภาวะในช่องปากให้เป็นปกติ หากมีสภาพเหงือกหรือฟันที่เป็นโรค ควรรีบรักษา ในกรณีที่มีฟันเก มีซอกเหงือกหรือร่องเหงือกที่ทำให้มีเศษอาหารตกค้าง ควรใช้ไหมขัดฟันช่วยทำความสะอาดที่บริเวณนี้เพิ่มขึ้นจากการแปรงฟัน ลิ้นก็ควรแปรงให้สะอาดและแปรงให้ถึงโคนลิ้น และควรดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อป้องกันอาการปากแห้ง
แสดงความคิดเห็น
ท่านรู้จักสายด่วน 0-2590-4000 สายด่วนสุขภาพกรมอนามัยหรือไม่

มีปัญหาติดต่อสอบถามได้ที่
คุณศรัณยู หรือ คุณธนพล
โทร 0-2590-4293
ขุมทรัพย์ความรู้ กรมอนามัย
DHIA
ระเบียงคุณธรรม กรมอนามัย
ศูนย์ติดตามผลการปฏิบัติงาน กรมอนามัย
IT-Zone
ศูนย์ข้อมูลกฎหมายสาธารณสุข
สู่ความสำเร็จ
E-Service กรมอนามัย
การนำเสนอผลงานวิจัยแห่งชาติ
ศูนย์ข้อมูลข่าวสารของราชการกรมอนามัย
ขณะนี้มีผู้ Online อยู่
ผู้ใช้งานภายใน ผู้ใช้งานภายนอก
 เริ่มนับ 12 กันยายน 2551
กระทรวงสาธารณสุข รัฐบาลไทย ก.พ.ร. ฐานข้อมูลหน่วยงานของรัฐ ศูนย์กลางบริการภาครัฐ สายด่วน 1111
กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน สำนักงานสถิติแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ห้องสมุด 100 ปี เสม พริ้งพวงแก้ว
รับฟังความคิดเห็นด้านกฎหมายไทย
 
   Copyright 2008 Department of Health : Ministry of Public Health
  กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เลขที่ 88/22 ม.4 ต.ตลาดขวัญ ถ.ติวานนท์ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000 โทร 0-2590-4000